รู้เรื่องตับแข็ง (Liver Cirrhosis)

โดย ผศ. พ.ญ. ณัยชญา จำรูญกุล
หัวหน้าหน่วยโรคทางเดินอาหารและตับ
สาขาวิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ ม. สงขลานครินทร์

ตับแข็งคืออะไร เกิดได้อย่างไร

ตับแข็ง เป็นผลมาจากเนื้อเยื่อตับถูกทำลายจากหลายสาเหตุต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ทำให้เกิดตับอักเสบเรื้อรัง เกิดพังผืดในเนื้อตับ ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมจะกลายเป็นตับแข็งในที่สุด

เมื่อเกิดตับแข็ง ตับไม่สามารถทำงานได้เป็นปกติ นำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนต่างๆเช่น ดีซ่าน ท้องมาน สับสน เลือดออกง่าย เส้นเลือดโป่งพองในหลอดอาหาร ตับวาย มะเร็งตับและเสียชีวิต

เมื่อเป็นตับแข็งรักษาได้อย่างไร

  1. รักษาตามสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคตับ เช่น โรคตับจากดื่มแอลกอฮอล์ ควรหยุดการดื่มแอลกอฮอล์ โรคตับจากไวรัสตับอักเสบบีและซี ควรรักษาด้วยยาต้านไวรัส ไขมันพอกตับควรควบคุมอาหารประเภทแป้ง น้ำตาลและไขมัน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ถ้าอ้วนหรือน้ำหนักเกินควรลดน้ำหนัก รวมทั้งรักษาโรคที่เกิดร่วมกันเช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ เป็นต้น
  2. ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง รับประทานอาหารครบหมู่ สารอาหารและพลังงานเพียงพอ ไม่รับประทานอาหารสุกๆดิบๆ ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และหลีกเลี่ยงยาที่ไม่จำเป็น
  3. รักษาภาวะแทรกซ้อนจากโรคตับ
  4. ควรพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอ

ทำอย่างไรจึงห่างไกลจากตับแข็ง

ตับแข็งสามารถป้องกันได้ โดยงดดื่มสุรา ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี มีเพศสัมพันธ์โดยป้องกัน ไม่ใช้เข็มร่วมกัน หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลและไขมันสูง รวมทั้งเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

และในกรณีที่เป็นโรคตับ ควรพบแพทย์สม่ำเสมอเพื่อรักษาสาเหตุและเฝ้าระวัง รักษาภาวะแทรกซ้อนโรคตับ